ALKMAAR - Hoe maak je bedrijven én regio’s weerbaar in een tijd van geopolitieke spanningen, cyberdreigingen en verstoringen van vitale voorzieningen? Die vraag stond centraal tijdens de bijeenkomst Van dreiging naar daadkracht – Ondernemerskansen voor een weerbare regio, die vrijdag plaatsvond in de Grote Kerk in Alkmaar. Ondernemers, bestuurders en experts gingen met elkaar in gesprek over risico’s, kansen en concrete stappen richting een schokbestendige regionale economie.

De bijeenkomst werd georganiseerd door VNO-NCW Noordwest-Holland en Rabobank en trok een brede vertegenwoordiging van het bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke organisaties. “Weerbaarheid vraagt om meer dan afzonderlijke oplossingen; het vraagt om verbinding”, aldus Ugur Pekdemir (Rabobank) die samen met Hans Huibers (VNO-NCW Noordwest-Holland) de bijeenkomst opende. Dagvoorzitter Alex de Vries, crisisadviseur en oud-journalist, leidde het programma waarin nationale inzichten werden verbonden aan regionale praktijkvoorbeelden.

Van risico naar handelingsperspectief

Marco Zannoni, directeur Nationale Crisisbeheersing (NCTV), schetste de nationale context waarin ondernemers vandaag opereren. Hij ging in op de samenhang tussen geopolitieke ontwikkelingen, hybride dreigingen, cyberrisico’s en verstoringen van vitale infrastructuur. “De vanzelfsprekendheid dat alles altijd werkt is verdwenen. Juist daarom is voorbereiding essentieel,” aldus Zannoni.

Vanuit regionaal perspectief benadrukte Anja Schouten, burgemeester van Alkmaar en voorzitter van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, het belang van samenwerking tussen overheid en ondernemers. “De veerkracht van mensen bepaalt de veerkracht van wijken en daarmee van de hele samenleving,” stelde zij. Een samenredzame regio vraagt volgens haar om structurele publiek-private samenwerking.

Tijdens de bijeenkomst werden meerdere initiatieven gedeeld die ondernemers helpen om hun weerbaarheid te versterken. In dat kader kondigde Hans Huibers, lid van het dagelijks bestuur van VNO-NCW, de lancering aan van een nieuwe handreiking voor ondernemers, die op 4 februari verschijnt. De handreiking is ontwikkeld in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en is bedoeld voor ondernemers buiten de vitale infrastructuur.

De handreiking biedt voorbeelden en praktische handvatten om ondernemers te helpen zich voor te bereiden op, te reageren op en te herstellen van grote verstoringen, zoals 72 uur zonder internet of telefoon, 72 uur zonder stroom en een scenario waarin Nederland betrokken raakt bij een internationaal conflict. In het tweede kwartaal volgt een campagne gericht op bedrijven van het ministerie van Economische Zaken, waarin deze handreiking wordt meegenomen.

Weerbaarheid als economische kans

Dat weerbaarheid meer is dan veiligheid alleen, onderstreepte Vincent Maagdenberg, Chief Risk Officer bij Rabobank. Hij pleitte voor een integrale benadering waarbij je naar de volle breedte van een bedrijf kijkt. Juist door die breedte te bekijken, zie je niet alleen waar je mogelijk kwetsbaar bent, maar ook waar de kansen liggen. “Bedrijven die investeren in weerbaarheid zijn beter voorbereid op onverwachte situaties én creëren ruimte voor groei,” aldus Maagdenberg.
Tijdens het programma werd dit vertaald naar concrete praktijkvoorbeelden. Rob Niele (Ondernemend Alkmaar) liet zien hoe ondernemers lokaal worden ondersteund bij het versterken van hun weerbaarheid. Demi Grandiek (AdviesJurist) deelde ervaringen met cyberaanvallen en gaf ondernemers inzicht in digitale kwetsbaarheden. Martin van Wilgenburg (Alliander) ging in op handelen bij verstoringen in de energievoorziening.

Kansen voor ondernemers

Ook de kansen voor ondernemers binnen het veiligheids- en defensiedomein kwamen uitgebreid aan bod. Freek Marchal (MINDBase Noord-Holland) lichtte toe hoe Defensie de samenwerking opzoekt o.a. via het nieuwe Regioteam Noord-Holland en ROM InWest met het bedrijfsleven in de regio en welke rol innovatie daarin speelt. Daarbij laat hij zien hoe MINDBase ondernemers en de krijgsmacht met elkaar verbindt en welke kansen dit biedt voor innovatie en opschaling. Rard Metz (Koninklijke Metaalunie) ging in op randvoorwaarden voor een sterke defensie-industrie, terwijl Bram Alkema (DeltaQuad) vanuit de praktijk liet zien hoe dual-use technologie tot samenwerking met Defensie leidt.
In het blok ‘Sterke regio, sterke bedrijven’ gaven Fotigui Camara en Paul Verbruggen een gezamenlijke bijdrage waarin zij de regionale weerbaarheidsopgave in breder perspectief plaatsten. In hun bijdrage schetsten zij hoe nationale opgaven rond veiligheid, energie en strategische autonomie samenkomen in Noord-Holland Noord, met het maritiem cluster als zichtbare uitvoeringskracht. Vervolgens gingen zij in op de kracht van civiel-militaire samenwerking, de betekenis van dual-use voor ondernemers en de noodzaak om sneller te schakelen. Hun bijdrage vormde de brug tussen dreiging en handelingsperspectief en liet zien welke rol ondernemers kunnen spelen in het versterken van een weerbare en economisch sterke regio.

Van dreiging naar daadkracht werd mede mogelijk gemaakt door een brede coalitie van regionale partners, waaronder Koninklijke Bouwend Nederland, Economisch Forum Holland boven Amsterdam, FME, Jong Management Kring Noord-Holland Noord, Koninklijke Metaalunie en Ondernemend Alkmaar.